آموزش عملی الگوی سرشانه: از تشخیص تا تعیین تارگت در بورس و ارز دیجیتال
در رابطه با الگوی سرشانه (Head and Shoulders) توضیحات مفصلی رو خدمتتون ارائه دادیم، اما میدونم تا مثال نزنین قضیه به صورت کامل جا نمیافته. لذا در این قسمت میخوام که مثالهایی رو از الگوی سرشانه در بازار سهام تهران و همچنین در بازار جهانی خدمتتون ارائه بدم تا چشمتون بتونه به خوبی الگوهای سرشانه رو هم تشخیص بده.
در کنار مثالهایی که من میزنم، شما میتوانید خودتون هم الگوهایی رو در سایر نمودارها پیدا کنید و تارگتها رو بررسی کنید. بریم سراغ اولین مثال!
مثال اول: الگوی سرشانه در نماد سیمان قرب (بورس تهران)
بیایید در تایم فریم هفتگی به نمودار نماد «سیمان قرب» نگاه کنیم. در گذشتهی نمودار، خط گردن رو رسم میکنیم. احتمالاً با من موافق هستید که اینجا یک الگوی سرشانه داریم: شانه چپ، سر و همچنین شانه راست.
نکته مهم در رسم این الگو اینه که من این رو فقط از دو تا پیوت رسم میکنم تا شما بهتر ببینید. حالا بیایید بررسی کنیم که آیا من یک الگوی سرشانه خوب و ایدئال دارم یا نه؟
۱. بررسی تناسب ارتفاع سر و شانهها با فیبوناچی
برای اینکه الگو ایدئال باشه، باید تناسب ارتفاع شانهها و سر رو بررسی کنیم. سر بزرگتر از شانهها هست. یک فیبوناچی میزنیم از نقطه ۱ (شروع شانه چپ) به نقطه ۲ (کف سر) و نقطه ۳ (پایان شانه راست). گفتیم که یک فیبو میزنیم از نقطه ۱ به ۲. نهایتاً باید ببینیم که ارتفاع شانهها بین ۳۸.۲ تا ۶۱.۸ درصد ارتفاع سر باشه.
در اینجا میبینیم که شانه راست حتی به ۶۱.۸ درصد هم نرسیده، اما شانه چپ روی ۶۱.۸ درصد قرار داره. پس ما در سمت راست روی ۳۸.۲ درصد و در سمت چپ روی ۶۱.۸ درصد هستیم. این یعنی تناسب در اینجا برقراره و الگو از نظر ارتفاع، ایدئال هست.
۲. بررسی شیب خط گردن
گفتیم که باید خط گردن هم شیب ملایمی داشته باشه. برای اینکه ملایم بودن شیب خط روند رو بررسی کنیم، یک فیبوناچی میزنیم از نقطه ۲ (کف سر) به نقطه ۱ (شروع شانه چپ). کف شانه راست باید روی ۶۱.۸ درصد قرار بگیره تا شیب خط گردن ملایم باشه. در اینجا تقریباً روی همون ۶۱.۸ درصد هست، پس میتونیم خط روند رو روی یک خط ملایم در نظر بگیریم.
الگوی ما یک الگوی بسیار بسیار ایدئال هست که تونستیم در تایم فریم هفتگی شناسایی کنیم. تمام فاکتورهایی که برای ایدئال بودن یک الگوی سرشانه باید در نظر میگرفتید رو با هم بررسی کردیم.
تکمیل الگو: لحظهی طلایی شکست خط گردن
حالا میخواهیم تعیین تارگت کنیم. اگر دقت کنید، ما اینجا شاهد یک تبدیل «سوتو» (Support to Resistance) هم بودیم. اما چرا گفتم «بعد از تثبیت»؟
نگاه کنید، بعد از تثبیت این الگو قیمت ریزش کرد. تا زمانی که این الگو تثبیت نشده و خط گردن شکسته نشده، ما الگوی سرشانه نداشتیم؛ بلکه یک «هدن شولدر پتانسیل» (Potential Head and Shoulders) داشتیم. یعنی یک الگویی که پتانسیل تبدیل شدن به سرشانه رو داره.
دوستان باید این موضوع رو حتماً بهش توجه کنید: زمانی که این شکست اتفاق افتاد و کندل زیر خط گردن بسته شد، من مطمئن شدم که یک سرشانه داشتم. در غیر این صورت، من اینجا یک سرشانه حساب نمیکنم. الگویی که احتمال داره تشکیل بشه، بعد از شکستش میتونیم نامگذاری کنیم.
در اینجا بعد از شکست، یک تبدیل سوتو انجام شد. این رو نمیگم پولبک، چون فاصله زمانی تا برخورد به خط گردن زیاد بوده (چندین هفته). با توجه به بزرگی الگو و زمان نسبتاً طولانی تشکیل (پنج یا شش هفته)، میتونیم بگیم که احتمالاً یک ریزش بزرگ رو هم در بازار شاهد باشیم.
دو روش تعیین تارگت قیمت در الگوی سرشانه
حالا میخوام تعیین تارگت کنم. برای این ریزش، دو روش وجود داره:
روش اول: اندازهگیری فاصله عمودی (روش کلاسیک)
تارگتم رو از بالای سر تا خط گردن در نظر میگیرم. تقریباً شبیه به همون دوگلیه (Head and Shoulders) و کف من هست. این خط رو رسم میکنم و توقع دارم که حد اقل قیمت از نقطه شکست بخواد یک تارگت رو به این میزان طی کنه. در مثال سیمان قرب، میبینیم که تقریباً به همون نواحی قیمتی رسیده و یک خورده بیشتر رفته و برگشتی رو تجربه کرده.
روش دوم: استفاده از ابزار Projection فیبوناچی (روش حرفهای)
این روشی هست که شاید در سایر منابع کمتر بهتون آموزش بدن. میخواید از طریق Projection (پروجکشن) این کار رو انجام بدیم؟ این ابزار میاد که اندازهای رو بررسی کنه، اون رو میذاره توی یه نقطه دیگه و به همون میزان به شما تارگت میده.
الان میخوام بهش بگم: از اینجا تا اینجا رو اندازه بگیر، بعد همون فاصله رو نگه دار و بیار بذار اینجا (نقطه شکست). تارگت ۱۰۰ درصدش برای من حایز اهمیت میشه. چرا؟ چون از اینجا تا اینجا میشه ۱۰۰ درصد اون اندازهای که داره حساب میکنه.
مثلاً میگم اگر از اینجا تا اینجا بشه ۵ سانت، ۵ سانت میشه ۱۰۰ درصد کل این فاصله. حالا اگر من اون نقطه رو بذارم اینجا، لیول ۱۰۰ درصد میتونه واسه من همین میزان رو نشون بده. با استفاده از ابزار Projection، فاصله سقف قله سر من تا نکلین رو اندازه میگیرم و از نقطه شکست امتداد میدم. لیول ۱۰۰ درصد من دقیقا افتاد روی همون نقطهای که من از طریق روش اول حساب کرده بودم. اینم یه نوع تعیین تارگت که لیول ۱۰۰ درصدش خیلی حایز اهمیت هست.
مثال دوم: الگوی سرشانه در نماد فولاد (بورس تهران)
بیایید یک مثال دیگه ببینیم. نماد «فولاد» (یا فامیلی/هفاری). در گذشتهی نمودار، اگر روش ترسیم رو درست انجام بدیم و پیوتها رو متصل کنیم، میبینیم که یک سرشانه داشتیم. احتمالا موافق هستیم که تناسب در سرشانهها اینجا رعایت شده.
یک فیبوناچی میزنیم از نقطه ۱ به نقطه ۲ و ۳ و میبینیم که در فاصله بین ۳۸.۲ تا ۶۱.۸ درصد، سرشانههای من تشکیل شده. یک سرشانه ایدئال رو من تونستم اینجا شناسایی کنم. تا زمانی که نشکسته بوده، من این رو سرشانه حساب نمیکردم و به اون وزن میدادم که یک پتانسیل تشکیل رو داشته. با ساختن این کندل و کندل بعدیش، من دیگه میتونستم مطمئن بشم که روند میخواد برگرده.
در انتهای یک روند نزولی هم تشکیل شده که بعدش هم این اتفاق افتاد. حالا میخوام تعیین تارگت کنم. از اینجا به همین رو میذارم و از نقطه شکست تا قدرشن، حد اقل انقدر بره که خیلی بیشتر رفته خودش رو رسونده به تارگتهای بالاتر. روش با کلاسر (پروجکشن) هم خدمتون توضیح دادم که لیول ۱۰۰ درصد ما دقیقا اون نقطه رو به ما نشون میده.
مثال سوم: الگوی سرشانه در بازار جهانی (بیتکوین)
بریم یک نمونه از بازار جهانی ببینیم. این روزها بیتکوین خیلی ریسکپذیر است و همه تحلیل بیتکوین میذارن. من بیتفینکس رو دوست دارم، بیتاستمپ هم خوبه. بریم توی تایم فریم روزانه.
اینجا یک روند نزولی داشتیم و من اینجا سرشانه دیدم. در انتهای یک روند نزولی، این رو رسمش میکنم که سرشانه رو ببینیم. با فرم نمودارها ممکنه شما اینجا مشکل داشته باشید، اما شانه چپ، سر و شانه راست اومده اینجا تشکیل شده. با شکستش من تونستم که مشاهده افزایش ریزم بشم. این هم یک مثال از بازار جهانی بسیار بسیار عالی از هدن شولدر.
جمعبندی و نکات کلیدی برای معاملهگران
یکی از مطمئنترین الگوهای تحلیل تکنیکال که میتونید توی معاملاتتون از این الگو استفاده کنید، الگوی سرشانه هست. توضیح من این هست که با توجه به اینکه این الگو دیدنش با چشمیه، ممکنه مدال سخته.
الگوی ایدئالش رو من از دورم هستم. شما من این رو بیشتر تمرین کنید تا بتونید این الگو رو راحت تشکیل بدید. منم روزهای اول یه آدار سخت بود که بتونم سرشانهها رو خیلی راحت در نمودارها تشکیل بدن، ولی بهتون قول میدم که با تمرین میتونید که خیلی راحت سرشانههایی که در نمودارها تشکیل میشه رو ببینید و تصمیمات معاملاتتون رو بر اساس اون الگو انجام بدید.
نکات طلایی برای یادآوری:
- برای تشخیص الگوی ایدئال، تناسب ارتفاع شانهها و سر باید بین ۳۸.۲ تا ۶۱.۸ درصد باشه.
- شیب خط گردن باید ملایم باشه.
- الگو تنها پس از شکست قطعی خط گردن و تثبیت قیمت در زیر آن تکمیل میشود.
- برای تعیین تارگت میتوانید از اندازهگیری فاصله عمودی یا ابزار Projection فیبوناچی استفاده کنید.