افزایش سرمایه در بورس: انواع، دلایل و تأثیر آن بر نمودارها
دوستان عزیز، در ادامهٔ بحثهای قبلی که دربارهٔ گپهای قیمتی (بهویژه گپهای ناشی از سود نقدی یا DPS) صحبت کردیم، امروز میخواهیم به یکی از مهمترین و در عین حال چالشبرانگیزترین مباحث بازار سرمایه بپردازیم: افزایش سرمایه. شاید شنیده باشید که این روزها در بورس تهران، موضوع افزایش سرمایه بسیار مُد شده است و شاید در هیچ بازاری در دنیا شاهد اینهمه افزایش سرمایه نباشید.
دلیل اینکه این موضوع را در این بخش از آموزش بررسی میکنیم، ارتباط مستقیم آن با تحلیل نمودارهاست. وقتی یک شرکت افزایش سرمایه میدهد، گاهی اوقات گپهای قیمتی غیرواقعی روی نمودار ایجاد میشود که اگر با آنها آشنا نباشیم، تحلیل تکنیکال ما را به خطا میاندازد.
چرا شرکتها افزایش سرمایه میدهند؟
به زبان ساده، افزایش سرمایه یکی از روشهای اصلی تأمین مالی برای شرکتهاست. وقتی یک شرکت این کار را انجام میدهد، میتواند منابع مالی جدیدی جذب کند و از طریق آن منابع، ساختار مالی خود را اصلاح کرده و در رقابت با رقبای خود قدرت بیشتری کسب کند. در واقع، هدف نهایی این است که شرکت بتواند وضعیت خود را بهبود ببخشد و فعالیتش را در بازار پررنگتر کند.
روند کار معمولاً به این صورت است که هیئتمدیره پیشنهاد میدهد، پیشنهاد به مجمع عمومی میآید و در صورت تصویب، مجوز لازم از سوی سازمان بورس صادر میشود.
انواع چهارگانه افزایش سرمایه
به طور کلی، افزایش سرمایه به چهار روش اصلی انجام میشود که هر کدام فرمولها و پیامدهای خاص خود را دارند:
۱. افزایش سرمایه از محل آورده نقدی (حق تقدم)
این روش زمانی اتفاق میافتد که شرکت سود انباشتهٔ مناسبی ندارد یا میخواهد منابع مالی جدیدی به شرکت تزریق کند. در این حالت، شرکت از سهامداران میخواهد که پول جدیدی بیاورند. برای این کار، اوراقی تحت عنوان اوراق حق تقدم منتشر میشود.
شاید تا به حال دیده باشید که کنار برخی نمادها حرف «ح» قرار گرفته است؛ اینها نمادهای حق تقدم همان شرکت هستند. این اوراق به سهامداران فعلی اولویت میدهد تا در تأمین منابع مالی شرکت شرکت کنند و در ازای آن سهم دریافت کنند. سهامداران میتوانند در بازه زمانی مشخص (معمولاً حدود دو ماه) این حق تقدم را خریداری کنند یا بفروشند.
۲. افزایش سرمایه از محل سود انباشته (سهم جایزه)
این یکی از بهترین و محبوبترین روشهای افزایش سرمایه است. شرکت از سودی که در سالهای گذشته انباشته شده استفاده میکند و به سهامداران خود سهم جایزه میدهد. در این روش، نیاز به تزریق پول جدیدی از سوی سهامداران نیست و سرمایه شرکت از سودهای داخلی افزایش مییابد.
۳. افزایش سرمایه از محل تجدید ارزیابی داراییها
در این روش، شرکت داراییهای ثابت مشهود خود (مانند زمین، ساختمان، ماشینآلات و تجهیزات) را مجدداً ارزشگذاری میکند. مثلاً زمینی که در صورتهای مالی ۲۰۰ میلیون تومان ثبت شده، ممکن است به دلیل تورم و افزایش قیمتها، ارزش واقعی آن ۵ میلیارد تومان شده باشد. شرکت با درخواست تجدید ارزیابی، این تفاوت ارزش را به سرمایه خود اضافه میکند که برای فعالان بازار سرمایه بسیار جذاب است.
۴. افزایش سرمایه از طریق صرف سهام
این روش کمتر اتفاق میافتد اما وجود دارد. در این حالت، شرکت سهامش را به مبلغی بیشتر از قیمت اسمی و از طریق پذیرهنویسی به فروش میرساند. تفاوت قیمت حاصله به عنوان اندوخته منتقل میشود و در ازای آن سهام جدید در اختیار سهامداران قرار میگیرد.
تأثیر افزایش سرمایه بر تحلیل تکنیکال و نمودارها
به عنوان یک تحلیلگر تکنیکال، ما به جزئیات بنیادی افزایش سرمایه خیلی توجهی نداریم، اما باید بدانیم که این رویداد چگونه روی نمودار اثر میگذارد. در تحلیل تکنیکال، استفاده از نمودارهای «تعدیلشده» ضروری است.
چرا؟ چون ما میخواهیم حرکات واقعی قیمت بر اساس عرضه و تقاضا را ببینیم. افزایش سرمایه (بهویژه سهم جایزه) باعث ایجاد گپهای قیمتی کاذب روی نمودار میشود که واقعیت بازار را مخدوش میکند. اگر از نمودار تعدیلنشده استفاده کنیم، این گپها باعث میشوند که تحلیل ما از روند قیمت به اشتباه بیفتد.
بنابراین، توصیه میشود حتماً از نمودارهای تعدیلشده استفاده کنید تا بتوانید با دید بازتری تابلوخوانی و تحلیل کنید. البته برخی اساتید معتقدند باید از نمودار عادی استفاده کرد، اما نظر بنده این است که برای دیدن حرکات واقعی، نمودار تعدیلشده بهترین گزینه است.
امیدوارم این توضیحات به شما کمک کرده باشد تا با مفهوم افزایش سرمایه و تأثیر آن بر نمودارها کاملاً آشنا شوید. در ویدیوهای بعدی حتماً به بررسی دقیقتر این موضوع خواهیم پرداخت.