چگونه حجم معامله را بر اساس ریسک واقعی محاسبه کنیم؟
سلام روزتون به خیر! امیدوارم حالتون عالی باشه. من رزا فکری هستم از تیم آسان بورس. توی این مقاله میخوایم با هم ببینیم چطور میتونیم «ریسک هر معامله» رو به صورت دقیق محاسبه کنیم و این استراتژی رو در پلتفرم آسان بورس پیادهسازی کنیم.
شاید براتون سوال باشه که اصلاً ریسک معامله چیه؟ به زبان ساده، ریسک هر معامله همون مبلغیه که شما در صورت باخت (یعنی اگر معامله به ضرر رسید) از دست میدید. فرض کنید میخواید سهمی مثل سایپا، فولاد یا شبندر بخرید. چقدر حاضرید در این معامله ضرر کنید؟
فرمول طلایی محاسبه ریسک به ازای هر سهم
برای اینکه بتونیم حجم خرید رو به درستی تعیین کنیم، باید دو عدد رو مشخص کنیم:
- قیمت خرید: قیمتی که قراره باهاش وارد معامله بشیم (مثلاً قیمت کلوز در بکتست).
- استاپلاس (Stop-Loss): نقطهای که اگر قیمت به اون رسید، ما از معامله خارج میشیم تا ضرر بیشتر نشه.
میتونید استاپلاس رو بر اساس روشهای تکنیکال مثل اندیکاتور CommonMath تعیین کنید. مثلاً بگید «کمترین قیمت در ۴ روز گذشته» یا «میانگین قیمتها» استاپلاس من باشه.
حالا اختلاف این دو عدد، یعنی زیان به ازای هر سهم. بیایید یک مثال بزنیم:
- قیمت خرید: ۲۰۰ تومان
- قیمت استاپلاس: ۱۸۰ تومان
- اختلاف: ۲۰ تومان
این یعنی اگر قیمت به استاپلاس برسه، شما به ازای هر سهمی که دارید، ۲۰ تومان ضرر میکنید.
تعیین درصد ریسک و مبلغ کل قابل ریسک
حالا که میدونیم به ازای هر سهم چقدر ضرر میکنیم، باید بگیم چقدر از کل سرمایهتون رو حاضرید ریسک کنید. طبق اصول مدیریت سرمایه، معمولاً بین ۲ تا ۵ درصد از کل موجودی برای ریسک هر معامله در نظر گرفته میشه. فرض کنیم شما ۲ درصد رو انتخاب کردید.
حالا فرمول محاسبه حجم مجاز خرید به این شکل در میاد:
حجم مجاز خرید = مبلغ کل ریسک (درصد موجودی) ÷ زیان به ازای هر سهم
بیایید با یک مثال عددی مرور کنیم:
- موجودی کل: ۱۰۰ میلیون تومان
- درصد ریسک: ۲٪ (که میشه ۲ میلیون تومان)
- زیان به ازای هر سهم: ۲۰ تومان
- حجم مجاز: ۲,۰۰۰,۰۰۰ ÷ ۲۰ = ۱۰۰,۰۰۰ سهم
این یعنی شما مجازید حداکثر ۱۰۰ هزار سهم بخرید تا اگر استاپلاس خورد، فقط ۲ میلیون تومان (۲٪ موجودی) ضرر کنید.
هشدار جدی: چرا استاپلاسهای خیلی تنگ خطرناک هستند؟
یک نکته بسیار مهم و حیاتی وجود داره که خیلی از تریدرها بهش توجه نمیکنن. در فرمول بالا، «زیان به ازای هر سهم» در مخرج کسر قرار داره. این یعنی هرچقدر فاصله استاپلاس رو کمتر بگیرید (استاپلاس تنگتر)، عدد مخرج کوچکتر شده و در نتیجه حجم خرید به شدت افزایش مییابد!
اگر استاپلاس رو خیلی نزدیک به قیمت خرید بذارید (مثلاً ۰.۵ درصد)، ممکنه فرمول به شما اجازه بده حجمی بخرید که حتی از کل موجودیتون هم بیشتر باشه یا بخش بزرگی از پورتفوی رو اشغال کنه. در این صورت، اگر بازار یک نوسان کوچک داشته باشه و شما رو استاپ کنه، ضرر سنگینی متحمل میشید.
استاپلاس باید بر اساس ساختار بازار و روشهای اصولی (مثل حمایت/مقاومت یا اندیکاتور) تعیین بشه، نه اینکه فقط برای اینکه حجم خرید بالا بره، اون رو تنگ کنیم.
تعیین نهایی حجم سفارش: قانون حداقل
حالا که حجم رو بر اساس ریسک درصدی (مثلاً ۲٪) محاسبه کردیم، باید یک فیلتر دیگه هم اعمال کنیم: محدودیت حداکثر اختصاص پورتفوی.
فرض کنید شما قانونی دارید که «هیچ سهمی بیشتر از ۲۰٪ از کل پورتفوی من رو اشغال نکنه». در این صورت، ما دو عدد داریم:
- حجم محاسبه شده بر اساس ریسک (مثلاً ۲٪)
- حجم محاسبه شده بر اساس محدودیت پورتفوی (مثلاً ۲۰٪)
برای تعیین حجم نهایی سفارش، باید حداقل (مینیمم) این دو عدد رو انتخاب کنید. این کار باعث میشه هم ریسک شما کنترل بشه و هم از تمرکز بیش از حد روی یک سهم جلوگیری بشه.
جمعبندی
در این آموزش یاد گرفتیم که چطور با استفاده از قیمت خرید و استاپلاس، ریسک هر معامله رو محاسبه کنیم. یادتون باشه که تعیین استاپلاس باید اصولی باشه و نباید صرفاً برای افزایش حجم خرید، اون رو تنگ کنیم. در نهایت، حجم نهایی سفارش باید حاصل از حداقل ریسک درصدی و محدودیت پورتفوی باشه تا امنیت سرمایهتون در بورس تضمین بشه.