واحد و مقیاس اعداد
یکسان‌بودن نوع عدد کافی نیست؛ قیمت، حجم، ارزش، تعداد و درصد باید با واحد و مقیاس درست مقایسه شوند.
پیش‌نیاز: خواندن درس قیمت‌ها و شناخت دو طرف مقایسه.
نوع عدد با واحد آن فرق دارد
قیمت، تعداد خریدار، حجم و ارزش معامله همگی ممکن است خروجی عددی باشند، اما معنای یکسان ندارند. عددی که وارد مقایسه می‌کنید باید با واحد خروجی داده هماهنگ باشد. واحد را از تعریف همان فیلد و نمایش داده بررسی کنید؛ همه خروجی‌های مالی را خودکار ریال یا تومان فرض نکنید.
در بلاک حقیقی حقوقی، سرانه آماده مبلغی است؛ تقسیم حجم بر تعداد، سرانه حجمی می‌سازد. این دو را به جای هم نام‌گذاری یا مقایسه نکنید. نسبت دو مقدار هم‌واحد بی‌واحد می‌شود، اما درصد یا نسبت بودن خروجی هر فیلد همچنان باید معلوم باشد.
تبدیل را فقط یک بار انجام دهید
اگر داده قیمت ریالی و آستانه شما ۱۲۰۰ تومان باشد، آستانه هم‌واحد ۱۲۰۰۰ ریال است. تبدیل فقط یک طرف یا تبدیل دوباره هر دو طرف نتیجه را خراب می‌کند. نام ستون خروجی را همراه واحد بنویسید تا بعداً معنای عدد فراموش نشود.
در مقایسه عددی، ضریب روی مقدار دوم اعمال می‌شود: ورودی اول با ضریب × ورودی دوم سنجیده می‌شود. ضریب ۱۰ می‌تواند مقیاس عدد را تغییر دهد، اما جای تشخیص واحد را نمی‌گیرد. پیش‌فرض ۱ را پیش از کنترل دستی بررسی کنید.
نسبت و درصد را از هم جدا کنید
نسبت ۱٫۰۵ یعنی مقدار اول ۱٫۰۵ برابر مقدار دوم است؛ افزایش نسبی آن ۰٫۰۵ یا ۵ درصد است. مقدار ۵ را مستقیماً به جای نسبت ۱٫۰۵ نگذارید. فرمول افزایش درصدی، در صورت معتبر و غیرصفر بودن مقدار مبنا، برابر ۱۰۰ × (مقدار جدید − مبنا) ÷ مبنا است.
واحد در داده‌های بنیادی
در اقلام صورت‌های مالی، واحد را از گزارش همان شرکت و همان قلم بخوانید. دو عدد بنیادی با ظاهر مشابه را تا وقتی واحد، مقیاس و دورهٔ آن‌ها یکسان نشده، وارد نسبت یا مقایسه نکنید.
ضریب مقدار دوم برای تبدیل منطق مقایسه است و جای تشخیص ریال، تومان یا مقیاس گزارش را نمی‌گیرد. نام ستون را با واحد و دوره ثبت کنید.
تمرین و کنترل نتیجه
قیمت ۱۲۳۴۰ ریال را با آستانه ۱۲۰۰ تومان مقایسه کنید؛ آستانه را هم‌واحد کنید. سپس افزایش ۱۰۵ نسبت به ۱۰۰ را به شکل نسبت و درصد بنویسید.
نتیجه مورد انتظار: آستانه ۱۲۰۰۰ ریال است و قیمت از آن بیشتر است؛ نسبت ۱٫۰۵ و افزایش ۵ درصد است. این محاسبه مستقل از داده زنده و قابل کنترل دستی است.